Sulama sularının içinde bulunan erimiş katı maddelerin nitelik ve niceliklerinin saptanması, toprak verimliliðinin devamlılıðı yönünden önem taşımaktadır. Suyun özelliklerinin belirlenmesi ilerde meydana gelebilecek problemlerin önlenmesini saðlayabilecektir. Ancak alınan su örneklerinin, kaynaðı tam temsil etmesi gerekli olup, bunun için dikkat edilmesi gereken hususlar aşaðıda belirtilmiştir;

Sulama sularının normal kimyasal analizi için 2 litre su yeterli olup ancak bazı özel elementlerin analizi gerektiði takdirde daha fazla miktarda örneðe ihtiyaç bulunmaktadır. Örneklerin alınmasında 2 litrelik ve aðzı mantar veya lastik tıpalı iyice yıkanmış temiz şişeler kullanılır. Örnekler alınmadan önce, şişeler örnek alınacak su ile doldurulmalı ve çalkalanarak boşaltılmalıdır. Bu işlem 3-4 kez yapılmalıdır. Böylece şişenin temizlenmesi saðlanmış olur.

Su örneklerinin sulamanın yapıldıðı devre içinde alınması veya probleme ilişkin su örneði alınacaksa onun en fazla olduðu zamanda alınması uygun olacaktır. Deðişimler belirlenmek isteniyorsa periyodik örnekler alınması gerekecektir.

Akarsulardan örnek alınırken, mevkiine dikkat edilmelidir. Özellikle nehir, ırmak gibi büyük sahaları sulayan akar suların bileşimi ve kalitesi, çeşitli yataklardan geçmesi, bir çok dere ve drenaj sularının karışması gibi nedenlerle akarsu boyunca geniş ölçüde deðişebilir. Bu nedenle akarsulardan alınan örnekler, belirli sulama bölgelerini temsil edecek şekilde ve her sulama bölgesi için ayrı olarak alınmalıdır. Suyun durgun kısımları, kenar ve kavşak noktalarından mümkün olduðu kadar kaçınılmalı ve en az bir metre uzaklıktan (Göl kenarından da benzer şekilde), şişe aðzı açık olarak ve baş aşaðı suya daldırılarak alınmalıdır. Gölden, şişe yüzeyden 50 cm kadar derinlikten ters çevrilerek doldurulur, gölün yüzey özelliklerinin anlaşılması isteniyorsa, örnek yüzeyden alınır. Belirlenen derinlik örneklerinin alınmasında özel örnek alma aleti kullanılır. Akarsu ise uygun bir derinlikten alınır.

Kuyulardan, şişenin boynuna bir ip baðlıyarak sarkıtılmak suretiyle; derin kuyulardan ise motopomp yaklaşık 15 dakika kadar çalıştırılarak su berraklaştıktan sonra örnek alınır. Alınan suyun derinliði de önemli olduðundan, hangi derinlikten alındıðı not edilmelidir.

Sulama kanallarında ise, kanalın sulama sahası içerisindeki bir noktasından alınan örneðe ilaveten, bu kanalın suyunu temin ettiði göl ve baraj içerisindeki suyun ilk özelliðini de tayin etmek için, kanalın göl ve barajı terk ettiði noktasından da bir örnek alındıðı taktirde, aralarında herhangi bir farkın olup olmadıðını tespit etmeye yarayacaktır.

Herhangi bir nedenle aynı sudan ikinci kez bir örnekleme yapılması istendiði taktirde, su örneðinin ilk alındıðı koşullarda alınmasına önem verilmelidir.

şişelere su doldurulduktan sonra aðzına tıpası yerleştirilir. şişenin aðzına ve tıpanın şişeye girecek kısmına el sürülmemelidir.

SU ÖRNEKLERİNİN GÖNDERİLMESİ

Örneklerin alınıp sıkıca tıpa ile kapatılmasından sonra şişeler üzerine etiket yapıştırılır veya iple baðlanır. Etiketler, kurşun kalemle okunaklı yazı ile doldurulmalı, üzerine tüm bilgiler kaydedilmelidir. şişenin boyun ve aðzı temiz bir kaðıtla iyice sarıldıktan sonra, tıpasının ulaşım sırasında açılmasını önlemek bakımından iple baðlanır.

Genellikle su örneðinin alınması ile laboratuvarda analizi arasında geçen zamanın mümkün olduðu kadar kısa olmasına önem verilmelidir. Bu zamanın azalması ile analiz sonuçlarının güvenirlilik derecesi artar. Çünkü kimyasal ve biyolojik aktiviteler sonucu meydana gelebilecek deðişimler, su örneðinin bileşimini deðiştirebilirler. Bu durum suyun toplam sertliði ve kalsiyum miktarlarının azalmasına neden olur).